باياتيلار

عزيزييم، گول الللر،

آغ بيلكلر، گول الللر،

درياجا عقلين اولسا،

يوخسول اولسان گوللر

            ë

آپاردي چايلار مني،

هفته لر، ايلار مني،

يوكوم قورقوشون يوكي،

يوردو بو تايلار مني.

            ë

مني عاشيقام هر آيلار

هر اولدوزلار، هر آيلار

بوردا بير گول بيتيبدي،

سوسوزوندان هارايلار.

            ë

من عاشيقام هر آيلار،

هر اولدوزلار هر آيلار،

باشيم جلاد الينده،

ديليم سني هارايلار.

            ë

قاشلارين قيبله گاهدي،

قيبله دئسم گوناهدي،

داغلارا دومان چؤكسه،

اوداغ من چكن آهدي.

            ë

عاشيق سؤزون گيزله در،

سؤزون دوزون گيزله در،

سن چمنه چيخاندا،

لاله اوزون گيزله در.

            ë

گؤزلرين خومار ايندي،

ياش توكر يومار ايندي،

توك زولفون سينن اوسته،

گؤرنلر اومار ايندي.

            ë

آچيلارام گول كيمي،

اوخورام بولبول كيمي،

گويولومه ده ين اولسا،

ساراللام سونبول كيمي.

            ë

من عاشيق گول آنباري،

گول اكديم، گول انباري،

هيجران قويماز گؤز آچام،

درد قويماز گولم باري

            ë

من عاشيق باشدان يارا،

آرتيبدير باشدان يارا،

مني حسرت ياراتدي،

ياردان باشدان يارا.

            ë

آغلارام آغلار كيمي،

درديم وار داغلار كيمي،

خزان اولدوق تؤكولدوك،

وئرانا باغلار كيمي.

            ë

دومانلي داغلار گؤيلوم،

نيسكيللي باغلار گويلوم،

نه آچيلار، نه گولر،

هميشه آغلار گويلوم.

 

ايش يئنه ده ايش

... يورولموشدو، داها ائيله يه بيلميردي قابا قكيلار كيمي ايشله سين اؤزوده بونو ياخشي بيليردي، آنجاق اؤزلويونده راضي لاشا بيلميردي كي قوجاليب! ائله اوناگؤره ده هئچ اؤزونو اوردا قويموردو ايشدن دوشوب، آلت انگيني چئينه يير، بير آيريسي گركسير اونون اليندن توتوب يارديم ائتسين، آنجاق هميشه دئييردي: سيز نه قدر ده دئسه نيز من باشا دوشمره م، «آخي كؤنول قوجالماز».

بيزيم كندده بير شوكور عمي واريدي او دئيردي: اوغول دئمك لره باخما كؤنول قوجالماز، اؤرنك گتيرردي باخ ايندي كي اينديدي منيم كؤنلوم ايستير يئنه اوجا داغلار باشينا اوشاقليق چاغلاريمدا چيخان كيمي ديرماشيم، چؤل، باييردا نئجه تيرينگه ني دئيرديم، دئيم.

كؤنول ايستير، آمما الدن گلمه يير، داها نئيله مه لي طبيعتين قانونوبئله دير. هر حالدا، آياق اوسته دورماغي اؤزونه بؤيوك باجاريق ساييردي.

گاهدان ايشله مه يه گئديردي، گاهدان ايسه حوصله سي دار الاندا گئتميردي ايسته ميردي بير كيمسه بو حاقدا اونا سؤزدئميش اولسون، آخي اونون تاپديغي ايشلري ائله ايكي ـ اوچ آيليق ايشلردن عبارت اولوردو، قورتاران كيمي يئنه بئكارليغا چيخيردي، اونونلادا هاميدان خبرسيز، گوروردون اؤزو اوچون يئنه ايش آختارير، ايش تاپان كيمي باشلايردي ايشله مه يه.

فيزيكي باخيمدان ساغلامليغيني ائله قورويوب ساخلايا بيلمه ميشدير، اودا اؤزوندن آسيلي دئيلدي، ال ايشي انسان اوچون آغير ايشلردن سايلير، 45 ايلي آشمشيديركي مؤهلت عمي ايشليردي، نه 45 ايل سهو ائله مه سم بلكه ده 50 ايلدن آرتيقيدي ايشليردي.

نه ياخشي آديني چكركن ياديما بير سؤز دوشدو، قويون يازييا آليم. قالارغي اولسون. اؤزوندن ائشيتميشم آخي حياتين آجي لاري، چتينليك لري يازيق مؤهلت عمي يه مهلت وئرمه ميشدي بير آندا اولموش اولسا اوزو گولسون.

ائله هميشه چتينليك لرله ال به ياخا اولموشدو، اودوركي چوخ دوشگون و حقيقي ياشيندان، ياشلي گؤرنوردو بيرينجي گؤروشده، دئملي دانشديريردين بير باشا ناغيل ـ داستان آچير دي سنه، اوغلوم قولاغين منده اولسون دئييب گؤرور دون هارالاركي قالميردي اوگزمه سين.

ياشايشي آغير كئچديگينه گؤره هر واخت مؤهلت عمي دانيشاندا ياديما آذربايجانين سورگون لره او غراميش شاعيري، اؤزو بير عؤمور فلاكت لر ايچر ريسينده ياشايان، ان چتينليك لره قاتلاشان شاعيري «حبيب ساهير» دوشردي.

اوقوجامان شاعيريمير حبيب ساهير بير شعيرينده دئير: «آه حياتين يوكو آغيردي آغير» دئمك: او داهي اينسان اؤزوده «آه» شاعيري اولاركن حياتين آغيرليق لاريني تامسينيب، سونرا ديله گتيريبدير.

آغير سؤزونو شاعيريميزين شعريندن گؤتورمه يين باشقا علتي وار، آغيرليق هم چكي باخيميندان، هم معنوي باخيمدان گوجلو معنا داشيير، مؤهلت عمي نين حياتيندا آغير ليقلاردا آز اولماميشدير، دانيشديراندا باشلاييري زمانه ميزين كجمدار ليغيندان سؤز آچماغا، او مشهور ائل باياتيسيني زومزومه ائديردي: «زامانا ـ آي زامانا ـ اوخو قويدون كامانا ـ ائششك لر آرپا يئيير ـ آت حسرت دير سامانا» بوگون سحر تئزدن بير ـ بيريميزه راست گلديك، مني گؤرن كيمي باشلادي، آي اوغلان گولمه سن دئيه رم: يئنه بير ايش تاپميشام.

«ندير» سوردوم، ايش دئييل «دوموك» دور دئدي: باشيني بولايب سؤزه گلدي، بووقان ليق دير، اونا اوره ك ـ ديره ك اولدوم دئديم: مؤهلت عمي ايندي سنين اوچون ايش ندن عيبارت اولاجاقدير، ائله بؤلسه لر آنجاق سنه بوزامانادا بئلنچي ايشلر يئتيشر. نه بيليم دئدي:

بوشلا، سؤزو دييشمك قصدينده اولدو، داها نه وار ـ نه يوخ، داغدان ـ باغدان، دره دن ـ تپه دن، قارادان ـ آغدان، دانشديق.

ائله يئرلردن سؤز آچدي كي روحوموندا خبري يوخودو، چونكو شهرين دؤرد بير يانين تانيياردي، هاردان دئسئيدين اوردان خبر وئرردي 40 مئتير خياواني دئينده، اوزونو منه توتوپ دئيردي: اوغلوم 42 مئتير، ايكي مئتيريني ده سن كسيرسن، اوبويدا خياوانين ائني 42 مئتيردي، سن گؤز به گؤراتي 2 مئتيريني ديشله ييب يئيرسن، اينديكي زامانادا «يئمك» دب ساياغي چاغلاسادا داها خياوانين ائنيني يوخ كي، قوموندان، قيريندان، اوستونه گلن شئي لردن يئمك اولار، توپراقين ائنيندن يوخ، اودا اونلاركي ديشلري چوخ ايتي و كسرلي دير، اوغول اودا سنه ـ منه يئتيشمز، بئله ـ بئله مزه لي احوالات دا سؤيلردي.

گونلر كئچدي، هفته لر اؤتدو، آي باشا چاتان كيمي، يئنه بير گؤروشوموز مؤهلت عمي له باش توتدو، ائله بيرينجي باخيشدا دويدوم، كيشي ايشيني الدن وئريب يئنه بئكارليغا چيخيب، اودوركي اونو قاباقلاديم، عمي سسيمي ائشيدن كيمي «جانا» دئيب قولاقلاريني منيم آغزيمدان چيخان سؤزلره ياتيرتدي، منده بير باشا باشلاديم، مؤهلت عمي ايشه گئتمه يي بوشلا دولانماغا مئيل گؤستر، داها بسدير هاچانادك چاليشاجاقسان.

آخي كيشي سنين گؤبگيني ايشله مكله دويونله مه ييب لركي! «داريخيرام» دئدي: چوخودا پولونا گؤره دئييل، ايش له ماراقلانماق قانيما ايشله ييب، ايشلمه ينده سانكي بير ايتيكيم ايتيب، اوزاماندان گؤره بيلمه ميشم، آخي يئنه ايش داليجا گزير ـ ‌دولانير، ايشي اؤزونه ساييقلي آنلام آنماسادا دولانماغيندان قالمايير، آنجاق «ايش آتلي دير ـ او پيادا»‌هله ده كي هله دير مؤهلت عمي ايش آختارير، بلكه ده تاپدي نيه كي آتالار دئيب لر «آختاران تاپار»... نه بيليم.

حسن بابايي «عجب شئرلي»